islami site
Tevazu sahibi olmak için ne yapmalıdır
Sual: Kibirden kurtulup tevazu sahibi olmak için ne yapmalıdır?
CEVAP
Kibrin aksine tevazu denir. Tevazu, kendini hiç kimseden üstün görmemektir. Kibir ne kadar kötü ise, tevazu da o kadar iyidir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Zillete düşmiyecek şekilde tevazu gösterene müjdeler olsun!) [Taberânî] (Allah, tevazu edeni yüceltir.) [Bezzar] (Şeref tevazudadır.) [İ. Ebiddünya] (Tevazu edin ki, Allah size rahmet etsin!) [İsfehani] (Allah için affedenin şerefi artar, tevazu gösteren de yüceltir.) [Müslim](Allahü teâlâ, tevazu edeni yedi kat göklere kadar yükseltir.) [Beyhekî] (Tevazu eden, helal kazanan, huyu güzel olan, herkese karşı yumuşak olan ve kimseye kötülük etmiyen, insanların iyisidir.) [Berika] (İmanın kemalini istiyen, tevazu göstersin.) [Berika] (Kişi kibirlenince, iki melek, “Ya Rabbi bunu alçalt!” derler. Tevazu ederse, “Ya Rabbi bunu yükselt!” derler.) [Beyhekî] (Mütevazılara tevazu gösterin! Kibirlilere de kibirli görünün!) [İ.Gazali] Tevazu hakkında islâm âlimleri buyuruyor ki:
Tevazu, cahilden veya çocuktan da olsa, hakkı işitince boyun büküp hemen kabul etmektir. (Fudayl bin İyad)
Tevazu, karşılaştığın her müslümanın senden aşağı olmadığını kabul etmektir. (Hasan-ı Basri)
Hased Edilmiyen Nimet
“En kötünüz mescidden çıksın” denilse, benden önce kapıya çıkan olmaz. Ancak daha çabuk koşan olursa onu bilmem. (Malik bin Dinar)
Başkanlığı seven, iflah olmaz. (Fudayl bin İyad)
Kendinden daha kötü kimsenin bulunduğunu zanneden kibirlidir. (Bayezid-i Bistami)
Her nimet sahibi hased edilir. Hased edilmiyen tek nimet, tevazudur. (Urve)
Şerefli insan, ibâdet edip yükseldikçe tevazu gösterir. Adi insan ise ibâdet ettikçe büyüklenir. (Yahya bin Halid)
Tevazu güzeldir, zenginin tevazuu daha güzeldir. Kibir çirkindir, fakirin kibirli olması daha çirkindir. (İ. Gazalî)
İhlas ehline göre, tevazu göstermek de kibir sayılır. Çünkü kendinde bir varlık hisseden tevazu göstermeye çalışır. Hâlbuki gerçek ihlas ehli, kendinde bir varlık görmez ki tevazu göstersin. (Cüneyd-i Bağdadi)
Tevazu gösterebilmek için, (Ben Besmelenin “Be’sinin altındaki noktayım.) diyen birine, Hz. Şibli, (Kendine bir mevki mi gösteriyorsun?) buyurdu. Kendini birşey zanneden, kimsenin tevazudan nasibi olmadığını bildirdi.
Cehennemlik görmek istiyen, kendi oturduğu hâlde, başkasını ayakta tutan kimseye baksın! (Hz. Ali)
Ardından insanların gelmesinden hoşlanan, Allahtan uzaklaşır. (Ebudderda)
İsa aleyhisselam buyurdu ki:
Mahsul, ovadaki sulu ve yumuşak toprakta yetişir, dağlarda, sert topraklarda yetişmez. Bunun gibi, hikmet de, mütevazı olanların kalblerinde gelişir, kibirlilerin gönüllerinde gelişmez. Bir kimse, başını yükseğe kaldırırsa, tavana değer ve yaralanır, eğerse tavan ona gölgelik eder ve kendini korur.
Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Allahü teâlâ, tevazu üzere olmayı bana emreyledi. Hiçbir kimse diğerine karşı büyüklenmesin!) [Berika] Akıl başında olan, kendini ve Rabbini tanıyan insan, aşağılığını, acizliğini, Rabbine karşı her an izhar etmek mecburiyetindedir. Bunun için, her an, her yerde aczini göstermesi, tevazu üzere bulunması gerekir. Çünkü (Kibir her iyiliğe manidir, tevazu, her iyiliğin anahtarıdır)

İlgili Yayınlar: